Home
Augustijns Instituut Augustinus' Leven Augustinus' Werken Contact
zoeken
printen

Vier evangelisten, één evangelie

Vier evangelisten, één evangelie [De consensu euangelistarum] / Augustinus; vert. door Leo Wenneker, Ton Hertogh, Sander van der Meijs. - 384 p. Budel: Damon, maart 2012. - ISBN : 978-94-6036-029-9  € 44,90 hb

Waarom heeft Jezus niet zelf een evangelie geschreven? En als die taak aan zijn leerlingen en volgelingen moest worden toevertrouwd, waarom zijn er dan vier evangeliën opgenomen in het Nieuwe Testament? Waarom niet één? En waarom niet meer dan vier? Wat te doen wanneer iemand opmerkt dat twee evangelieteksten niet met elkaar overeenstemmen? Het erbij laten? Of een verklaring zoeken? Het eerste doet het gezag van het evangelie geen goed. Kritische gelovigen voelen zich teleurgesteld. Buitenstaanders van geloof en kerk speelt het juist in de kaart. 
    Rond het jaar 400 kiest Augustinus (354-430) voor het tweede: hij gaat op zoek naar verklaringen. Mede op verzoek van andere predikanten besluit hij aan bovenstaande vragen en problemen een afzonderlijk geschrift te wijden: in De consensu euangelistarum inventariseert hij de tegenstrijdige passages uit de vier evangeliën. Augustinus gaat er in dit werk van uit dat we ons niet mogen vastklampen aan de letter van het evangelie, maar altijd  moeten zoeken naar de geest van het geheel. Daardoor is het in zijn ogen altijd mogelijk om in de  evangeliën een diepere betekenis te ontdekken, hoezeer de verhalen aan de oppervlakte ook van elkaar verschillen. Met dit werk De consensu euangelistarum beoogt Augustinus buitenstaanders te overtuigen en gelovigen te bemoedigen. Hij laat zien dat de vier evangeliën naar één evangelie verwijzen; sterker nog: de evangelisten verkondigen ons het ene evangelie, Jezus Christus.
    Vier evangelisten, één evangelie is de eerste volledige Nederlandse vertaling van De consensu euangelistarum. De vertaling is het resultaat van samenwerking tussen de classici Ton Hertogh en Leo Wenneker en de neerlandicus Sander van der Meijs en het Augustijns Instituut. De inleiding werd verzorgd door Joost van Neer en Martijn Schrama O.S.A.

"Voor het geloofsonderricht is het van het grootste belang dat niet de waarheid van woorden maar de betekenis ervan moet worden gezocht en omarmd. We zijn het er immers over eens dat wie niet dezelfde terminologie hanteren, toch dezelfde waarheid aanhangen wanneer zij elkaar inhoudelijk niet tegenspreken.”
(
Augustinus, De consensu euangelistarum 2,28)

Impressie van de studiedag van het Augustijns Instituut over dit boek
Zie Ontmoetingsdag maart 2012 of impressie van deze dag 

Een radiointerview met Joost van Neer over dit boek in
EO Eye-Opener, vrijdagnacht 30 maart 2012  

De vertalers geven concrete voorbeelden van terugkerende
vertaalproblemen en mogelijke oplossingen in de 'Vier
evangelisten' in een interview bij Atheneum - Boekhandel 
(door Ton Hertog, Leo Wenneker en (red.) Sander van der Meijs)
inkijkexemplaar

 

INHOUD
Inleiding                                             
    Tegenstrijdigheden tussen evangeliën?                 
    Aanleidingen voor het werk                  
    Handig naslagwerk                          
    Opbouw en methode                                     
    Schriftinterpretatie in vogelvlucht                        
        Goddelijke inspiratie                                 
        Allegorische benadering                             
        Historisch-kritische benadering                         
        Literaire benadering                                 
    Schriftinterpretatie bij Augustinus                             
        Geïnspireerd door de heilige Geest                         
        Bedoeling van de tekst                             
        Lezen met eerbied                                 
        Lezen met gezond verstand                             
          Dankwoord
Praktische informatie                                     
   1. Annotatie                                             
   2. Paragraafnummers en tussenkopjes                             
   3. Afbeelding      
   4. Gebruikte afkortingen in literatuurverwijzingen                     
   5. Gebruikte afkortingen in bijbelboeken
Literatuur                                             
   1. Latijnse tekstuitgaven                                     
   2. Vertalingen                                         
   3. Achtergrondliteratuur 
Vier evangelisten, één evangelie  
Boek 1                                                 
    Het gezag van de evangeliën (1,1)                             
    Het aantal en de volgorde van de evangeliën (1,3)       
    Verschillende invalshoeken van de evangelisten (1,4) 
    Christus: koning en priester (1,5)                             
    De goddelijkheid van Christus (1,7)                             
    Contemplatie en actie    (1,8)                                 
    De symbolen van de vier evangelisten (1,9)                         
    Doel van dit werk (1,10)                                 
    Geloofwaardigheid van de leerlingen (1,11)    
    Verzinsels over geheime boeken (1,14)    
    De ene God in het Romeinse bestel (1,18)                         
    De God van de Hebreeën is overwinnaar (1,21)                     
    Lof voor Christus, laster voor de leerlingen (1,22)
    De apostelen onderwijzen alleen de leer van Christus (1,24)
    De Romeinen zijn niet consequent (1,25)  
    De God van de Hebreeën wil als enige worden vereerd (1,26) 
    Hij is de ware God (1,27)  
    Profetieën van heidenen tegen de God van de Hebreeën (1,28)
    Alleen de God van de Hebreeën verdient verering (1,29) 
    Heidense onzin over Saturnus en Jupiter (1,30 
    De graven van de goden (1,33)        
    Nog meer onzin over de goden (1,35)                         
    Wie de God van Israël verwerpt, vereert niet alle goden (1,37)
    De goden van de heidenen tegenover de ene ware God (1,38)
    De werken van God (1,39)                                 
    De vernietiging van de afgoderij (1,40)                         
    Wie is de God van Israël (1,42)                  
    De vervulling van de profetie (1,43)                             
    De God van de machten of heerscharen (1,45)                     
    De ongewisse God (1,46)                      
    De vervulling van de profetie van Jesaja over Christus (1,47) 
    De profeten en apostelen zijn het eens(1,49)
    Het geluk vd mensheid is niet door het christendom afgenomen (1,51)
    Conclusie (1,52) 
    Het mysterie van de Middelaar (1,53) 
Boek 2                                                 
    Proloog (2,1)                                         
    De voorouders van Christus (2,2)                             
    De lijst van de voorouders (2,5)                             
    Het getal veertig (2,8)                                     
    Verdelging van de zonden (2,11)                             
    De ontvangenis van Christus (2,14)                             
    Eén verhaal over geboorte en jeugd van Christus (2,17) 
    Johannes de Doper (2,18)                                 
    De twee Herodesen (2,20)                                 
    Jozef vestigt zich in Galilea (2,21)                             
    De opdracht in de tempel (2,24) 
    De verkondiging van Johannes de Doper (2,25)                     
    Inhoud belangrijker dan vorm (2,27)                             
    De doop van Jezus en de stem uit de hemel (2,30) 
    Jezus op de proef gesteld in de woestijn (2,33)                     
    De roeping van de apostelen (2,34)                             
    Jezus wijkt uit naar Galilea (2,42)    
    De bergrede (2,43)                                     
    De gelovige centurio (2,48)                                 
    De schoonmoeder van Petrus (2,51)                             
    De genezing van zieken en bezetenen (2,53)                         
    Ik zal U volgen (2,54)                                 
    De storm op het meer en het legioen demonen (2,55)        
    De verlamde op het draagbed     (2,57)                             
    De roeping van Matteüs (2,59)                             
    Eten met zondaars en vasten (2,60)                             
    De dochter van Jaïrus (2,64)                                 
    Bedoeling belangrijker dan woorden     (2,67)                         
    De twee blinden en de bezetene (2,69)                         
    Uitzending van de twaalf (2,70)                             
    Een stok voor onderweg (2,71)                             
    Sandalen voor onderweg (2,75)                             
    Jezus en Johannes de Doper (2,78)                             
    Het  verwijt van de Heer aan de steden (2,79)                     
    De lichte last en het zachte juk (2,80)                         
    Jezus en de sabbat (2,81)                                 
    De man met de verschrompelde hand (2,82)                         
    Jezus wijkt uit    (2,83)                                     
    De bezeten blinde (2,84)                                 
    Beëlzebub (2,85)                                     
    De farizeeën en schriftgeleerden willen een teken (2,86) 
    Jezus' moeder en broers (2,87)                             
    Gelijkenissen over het koninkrijk van de hemel (2,88) 
    Jezus in zijn vaderstad (2,89)                                 
    Herodes in verwarring (2,91)    
    De dood van Johannes de Doper (2,92) 
    Het wonder van de vijf broden (2,93)                         
    Storm op het meer (2,99)                                 
    De gebeurtenissen in Kafarnaüm en Gennesaret (2,102)
    De Kanaänitische vrouw (2,103) 
    Het tweede teken van de broden (2,104)  
    Het teken van Jona (2,106)
    De zuurdesem van farizeeën en sadduceeën (2,107)
    Wie is Jezus? (2,108)                             
    De eerste lijdensvoorspelling (2,110) 
    De navolging van Jezus (2,111)                             
    Een stem uit de hemel (2,112)                             
    De komst van Elia (2,115)         
    Genezing van de maanzieke jongen (2,116)            
    Tweede lijdensvoorspelling (2,117)                             
    Jezus betaalt tempelbelasting (2,118)                         
    Onderricht aan de leerlingen (2,119)      
    Het huwelijk (2,120)              
    De kinderen, de arbeiders en de rijke jongeman (2,123)
    De derde lijdensvoorspelling en de zonen van Zebedeüs (2,124)
    De blinde Bartimeüs (2,125)  
    Intocht in Jeruzalem (2,127) 
    De tempelreiniging (2,129)                                 
    Het teken van de vijgenboom (2,130)                         
    De bevoegdheid van Jezus en Johannes de Doper (2,132) 
    De twee zonen en de slechte wijnbouwers (2,133)        
    De Waarheid spreekt door mensen (2,135)                
    Ware gelovigen (2,137)      
    De onwillige bruiloftsgasten (2,139)  
    Debat met farizeeën, herodianen en sadduceeën (2,140)    
    Het belangrijkste gebod (2,141)  
    De vraag van Jezus aan de farizeeën over de Messias (2,143) 
    Wee de schriftgeleerden en de farizeeën (2,144)   
    De verwoesting van de tempel (2,146)                         
    De komst van de mensenzoon (2,147)     
    Zes dagen of de volgende dag (2,152)                     
    De balseming (2,154)            
    Voorbereiding op het pesachmaal (2,157)                         
    Judas aangewezen (2,158) 
Boek 3 
    Voorwoord (3,1)
    Het pesachmaal en de verrader (3,2)                             
    De verloochening van Petrus voorzegd (3,5)     
    De woorden van de Heer bij het laatste avondmaal (3,9) 
    Nachtwake in Getsemane (3,10)          
    Jezus gevangengenomen (3,15)                             
    Jezus verhoord en verloochend (3,19)   
    Jezus naar Pilatus (3,27)      
    Judas (3,28)                      
    Jezus voor Pilatus (3,32)                                 
    Jezus bespot door de soldaten van Pilatus (3,36)  
    Simon van Cyrene (3,37)       
    Jezus krijgt iets te drinken aangeboden (3,38)       
    Jezus' kleren worden verdeeld (3,39)              
    Het uur van de kruisiging (3,40)                             
    De twee misdadigers (3,51)                                 
    De beschimpingen (3,52)                                 
    Jezus krijgt te drinken (3,54)                                 
    Jezus' laatste woorden (3,55)                                 
    Het voorhangsel (3,56)                                 
    De centurio (3,57)                   
    De vrouwen bij het kruis (3,58)               
    Jozef uit Arimatea (3,59)                                 
    De begrafenis van de Heer (3,60)        
    De vrouwen bij het graf (3,61)                      
    De bewakers voor het graf (3,62)                             
    De engelen bij het graf (3,63)                             
    Bij het ochtendgloren (3,65)                                 
    De drie dagen (3,66)                                     
    Twee engelen of één (3,67)                                 
    Maria uit Magdala (3,68)                                 
    Eén verhaal (3,69)                                     
    De verschijningen van de Verrezene (3,70) 
    De chronologische volgorde van de verschijningen (3,71) 
    De ogen geopend (3,72)                                 
    Vrede zij met jullie (3,74)                                 
    Geloven zonder te zien (3,75)                             
    De elf (3,76)           
    De veertigste dag (3,77)            
    Honderdrieënvijftig grote vissen (3,78)   
    Hij gaat jullie voor naar Galilea (3,79)                         
    De berg in Galilea (3,81)           
    Tien verschijningen (3,83)             
    Het mysterie van de veertig dagen (3,84) 
    De verschijning aan Paulus (3,85)    
    Verhuizing en Onthulling (3,86)
Boek 4  
    Het begin bij Marcus (4,2)                                 
    De man met de onreine geest (4,3)                     
    De naam Petrus (4,4)                
    Het strenge verbod van de Heer (4,5)         
    Wie niet tegen jullie is, is voor jullie (4,6) 
    Afhakken of tolereren (4,7)                                 
    De arme weduwe (4,8)
    Het evangelie van Lucas en Handelingen van de Apostelen (4,9)
    De wonderbare visvangsten bij Lucas en Johannes (4,10)
    Jezus Christus, God en mens (4,11) 
    Van Jeruzalem naar Kana (4,13)    
    Gelijk aan de Vader (4,14)                                 
    Brood uit de hemel (4,15)
    Bekend en onbekend (4,16)                          
    Het licht in de wereld (4,17)                 
    Het laatste avondmaal (4,19)           
    Totdat Hij komt (4,20) 
Registers       
    1. Register op bijbelteksten                      
    2. Register op andere werken van Augustinus 
    3. Register op klassieke auteurs

Top

kleiner A  -  A groter
Sitemap

 



Snel naar de preekbundels:

Schatkamer van het geloof -
(sermones 1 - 50)

Van aangezicht tot aangezicht -
(sermones 51 - 94) 

Als korrels tussen kaf 
(sermones 94A -116 + 367) 

De weg komt naar u toe 
(sermones 117 - 147A + 368) 

Wijsheid van leerlingen  
(sermones 148 -150) 

Leven in hoop
(sermones 151 -162B) 

Geloof is het begin 
(sermones 162C - 183) 

De goede geur van Christus 
(sermones 272 - 299C)

Stratenmakers en brugwachters
(sermones 299D-335M)  

Geef mij te drinken
(Verhandelingen 1-23
Johannesevangelie) 

Brood om van te leven
(Verhandelingen 24-54
Johannesevangelie)


Bloemlezingen: 

Voedsel voor de ogen

Als licht in het hart (1)

Als lopend vuur (2)

Twintig preken / vert. Wijdeveld

Carthaagse preken / vert. Wijdeveld

Preken voor het volk / vert. Mohrmann

 

Tekstfragmenten
citaten Augustinus: 
 

Webarchief - Liturgisch jaar 

Webarchief - Thematisch 

Publicaties - Augustinus aan het woord 

Augustinus' leven - Citaten 

 

21 Mei 2019