Home
Augustijns Instituut Augustinus' Leven Augustinus' Werken Contact
zoeken
printen

Handboekje voor geloof, hoop en liefde

Handboekje over geloof,hoop en liefde [Enchiridion ad Laurentium de fide et spe et caritate] / Augustinus van Hippo ; ingeleid en vertaald door T.J. van Bavel. - Leuven: Peeters, 2008. - 101 p.- ISBN: 978-90-429-2021-7. - pb. € 20,25
Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut - Studiesecretariaat

[Uit: Voorwoord door T.J. van Bavel:] "In 421-422, vroeg een zekere Laurentius aan Augustinus om een handboekje over het christelijk geloof te schrijven. (...) Hij vroeg om een klein boekje dat men in één hand kon houden, in het Grieks een 'enchiridion'. Augustinus moet daar niet veel voor gevoeld hebben. hij was geen synthetisch schrijver, en hoewel hij het kort probeert te houden, slaagt hij slecht daarin. Zijn stijl krijgt een nerveus karakter. Het zal dan ook niet verwonderen dat hijzelf een andere titel dan 'Enchiridion' aan zijn werkje gaf, namelijk: 'boek over geloof, hoop en liefde'.
   Toen Augustinus dit boek schreef, was hij zevenenzestig jaar. Zijn geschrift is in de loop der eeuwen geprezen als een rijpe heldere uiteenzetting van zijn theologie. Ik meen dat dit overdreven is. De onderwerpen worden summier behandeld en dragen de improviserende stempel van het denken van de bisschop. Kardinaal Michele Sciacca (...) haalt negen kerngedachten naar voren: 1) pietas als objectieve erkenning van de waarden en de zijnden om zo gerechtigheid en liefde mogelijk te maken. 2) Geloof als de hoogste eer die wij God kunnen bewijzen. 3) Geloof en wetenschap: wetenshap is wel een plicht, maar betekent nog niet de redding van de mens. 4) Het kwaad en de vrijheid: kwaad is een beroving van het goede; door zelfgenoegzaamheid ontkent de mens zijn eigen waarde tot in de wortel; God moet ons vrijmaken van de slaverij van de zonde. 5) Christus als Middelaar want zonder Hem vervalt de kerk in secularisme. 6) Aalmoezen: ze zijn nu een geminacht woord, maar bij Augustinus hebben ze nog een heel diepe zin, vooral wat betreft aalmoezen die wij aan anderen als vergiffenis en aan onszelf moeten geven als verbetering van leven. 7) Propagande maken voor het kwaad als een gewoonte door alles goed te praten, is iets verwerpelijk. 9) Hoop op God en liefde tot God als twee van de drie grote christelijke deugden gericht op God tot wie wij 'Vader" mogen roepen. Zonder liefde gelooft men niet. Zonder liefde hoopt men niet.
   Ik ben het eens met Sciacca dat dit thema's zijn waarover belangrijke dingen gezegd worden. Maar dit neemt niet weg dat vele auteurs de inhoud van het Enchiridion beschouwen als een chaos. De vraag is of zij gelijk hebben. Ik meen dat er een rode draad loopt door dit boekje, een kernpunt dat alles bij elkaar houdt. Dat is de idee van de verlossing. Vanaf het prille begin van de mesnheid is er door de zondeval ellende waaruit de mens verlost wil worden. Het geloof in de mogelikheid van die verlossing is het alles beheersende hoofdthema: God biedt ons in Jezus Christus verlossing aan. Dat gebeurt in vele verschillende fasen die in de zeven hoofdstukken vanaf de geboorte tot en met de verrijzenis behandeld worden. Augustinus beschouwt, zeker op rijpere leeftijd, de schepping als een genade. Maar de verlossingsgenade is volgens hem groter dan de scheppingsgenade. Want dan is het Christus die ons door de verrijzenis tot voltooiing brengt. Dit verklaart volgens mij waarom de bisschop telkens op verschillende manieren in dit boekje benadrukt dat God uit het kwade het goede voortbrengt, een gedachte die ons vreemd in de oren klinkt. Zo is dit boekje in de eerste plaats een propagandaschrift en een oproep om het christelijk geloof te beleven."

INHOUD:
Voorwoord
Vertaling:
  Inleiding
  deel 1: Schepping en kwaad
  deel 2: Goddelijk plan van verlossing
             Verlossing door genade
             De Middelaar en zijn offer
  deel 3: Werken van verlossing
             Doopsel
             Rechtvaardiging
             Heilige Geest
             De Kerk
  deel 4: Effecten van de verlossing
             Vergiffenis van zonden
             Boete
             Goede werken
  deel 5: Voleinding en verlossing
             Verrijzenis
  deel 6: Verlossing en Gods wil
             Predestinatie
             Algemene heilsil van God
  deel 7: De Goddelijke deugden
             Hoop
             Liefde
Index van Schrifteksten
Index van onderwerpen en namen

kleiner A  -  A groter
Sitemap

 



Snel naar de preekbundels:

Schatkamer van het geloof -
(sermones 1 - 50)

Van aangezicht tot aangezicht -
(sermones 51 - 94) 

Als korrels tussen kaf 
(sermones 94A -116 + 367) 

De weg komt naar u toe 
(sermones 117 - 147A + 368) 

Wijsheid van leerlingen  
(sermones 148 -150) 

Leven in hoop
(sermones 151 -162B) 

Geloof is het begin 
(sermones 162C - 183) 

De goede geur van Christus 
(sermones 272 - 299C)

Stratenmakers en brugwachters
(sermones 299D-335M)  

Geef mij te drinken
(Verhandelingen 1-23
Johannesevangelie) 

Brood om van te leven
(Verhandelingen 24-54
Johannesevangelie)


Bloemlezingen: 

Voedsel voor de ogen

Als licht in het hart (1)

Als lopend vuur (2)

Twintig preken / vert. Wijdeveld

Carthaagse preken / vert. Wijdeveld

Preken voor het volk / vert. Mohrmann

 

Tekstfragmenten
citaten Augustinus: 
 

Webarchief - Liturgisch jaar 

Webarchief - Thematisch 

Publicaties - Augustinus aan het woord 

Augustinus' leven - Citaten 

 

21 Mei 2019