Home
Augustijns Instituut Augustinus' Leven Augustinus' Werken Contact
zoeken
printen

Het huis op de rots: Verhandeling over de bergrede

Het huis op de rots: Verhandeling over de bergrede [De sermone Domini in monte] / Augustinus ; vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door Leo Wenneker en Hans van Reisen. - Budel: Damon, 4de dr. 2012 - 232 p. - ISBN: 978-90-5573-579-2. - (1ste dr, Amsterdam: Ambo, 2000) - € 29,90. hb
Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut - Studiesecretariaat.

[flaptekst] Er is nauwelijks een bijbelgedeelte te vinden dat zoveel invloed heeft gehad als Jezus' toespraak op de berg. De zogeheten bergrede (Matteüs 5-7) geniet zowel binnen als buiten de christelijke geloofsgemeenschappen groot gezag. In de loop van de eeuwen is deze toespraak telkens opnieuw inspiratiebron geweest voor bewonderingswaardige praktijken. En zij is tot op de dag van vandaag veelvuldig van commentaar voorzien.
    Een van de oudste en meest invloedrijkste commentaren op de bergrede is De sermone Domini in monte" van Augustinus (354-430). Deze verhandeling werd voltooid vóór het jaar 396. Augustinus was toen nog geen bisschop en hoefde nog niet zo dikwijls te preken. In dit werk ontwaart men al enkele pastorale karaktertrekken van de dan nog jonge priester in Hippo Regius. Augustinus beoogde met deze verhandeling zijn lezers en toehoorders te helpen de evangelietekst zo ter harte te nemen dat zij zouden gaan leven als verstandige mensen die hun huis op de rots bouwen. Het is opmerkelijk dat zoveel passages in dit commentaar uit het einde van de vierde eeuw in het begin van de eenentwintigste eeuw nog altijd actuele betekenis bezitten. Dit boek bevat de eerste volledige Nederlandse vertaling. In dit werk geeft Augustinus een vers-voor-vers-commentaar op de hoofdstukken 5-7 uit het evangelie volgens Matteüs.

inkijkexemplaar 

 

INHOUD
Inleiding
 
Kloppend hart

  Inspiratiebron van eeuwen

  Commentaren
  De toespraak van de Heer op de berg binnen het Matteüsevangelie
  Structuur van de bergrede
  De bergrede in de contekst van de evangelieën

  Achtergronden van het evangelie
  Inspiratiebronnen voor Augustinus' commentaar

  Structuur van het tractaat over de bergrede

  Korte samenvatting van de inhoud

  Stijl, doelstelling en werkwijze
  Tijdsafstand
  Manicheeërs

  Tekstoverlevering

  Uitgangspunt bij de vertaling
  Tot slot

  Noten

  Literauur

  Latijnse tekstuitgaven

  Vertalingen

  Achtergrondliteratuur

  Wenken voor de lezer

  Beknopt inhoudsoverzicht

Teksten Het huis op de rots 

  Matteüs 5-7 in Nederlandse vertaling 
Boek 1 
1,1   De berg op
1,3   Spreken van geluk

1,11 Zevenvoudig geluk als zevenvoudige gave

1,13 Vervolging omwille van de Heer

1,16 zout van de aarde

1,17 Licht op de kandelaar tot glorie van God

1,19 Wet en profeten vervuld?

1,22 u zult niet doden

1,26 Verzoening bij het altaar

1,29 De ander als tegenpartij

1,33 U zult geen echtbreuk plegen

1,34 Intermezzo: drie fasen bij het zondigen en drie soorten zonden

1,36 Echtbreuk als afgoderij en hebzucht

1,43 Wat is eigenlik ontucht?

1,51 U zult niet zweren

1,56 houd ook de andere wang voor

1,59 Meer dan het gewone

1,69 Bemin uw vijanden

1,78 Kinderen van God

   Boek 2

2,1   Een zuiver oog, een zuiver hart

2,2   Voor het oog van de mensen?

2,5   Wees niet schijnheilig

2,6   De linker- en de rechthand

2,10 Bidden in het verborgene

2,12 Zonder omhaal van woorden

2,15 Onze Vader

2,17 In de hemelen

2,19 Uw naam

2,20 Uw koninkrijk

2,21 Uw wil

2,25 Ons dagelijks brood

2,28 Vergeef ons onze schulden

2,30 Breng ons niet in verleiding

2,35 Red ons van het kwaad

2,36 De zeven beden in hun onderscheid en samenhang

2, 38 Zevenvoudig gebed, zevenvoudig geluk, zevenvoudige gave

2,40 Vasten zonder vertoon

2,44 Waar uw schat is, daar zal ook uw hart zijn

2,45 Een zuiver oog, een helder licht, een onverdeeld hart

2,47 Niemand kan twee heren dienen
2,49 maak u geen zorgen!

2,59 Oordeel niet!

2,63 De splinter en de balk

2,67 Strooi de parles van de waarheid niet klakkeloos rond

2,71 Vraag, zoek en klop

2,74 De gulden regel

2,77 De wijde en de nauwe poort, de brede en de smalle weg

2,78 Pas op voor valse proferen. De goede en de slechte boom

2,82 Waarschuwingen

2,87 Verstandig is ieder die bouwt als een rots

Aantekeningen

Register op bijbelteksten

 

Leo Wenneker leest voor 
Op verzoek van Joop van der Elst leest Leo Wenneker een paar teksten voor uit de door hem vertaalde bundel 'Het huis op de rots' en enkele citaten uit de Confessiones in de vertaling van Wim Sleddens. Zie Soundcloud onder Joop van der Elst 

 

kleiner A  -  A groter
Sitemap

 



Snel naar de preekbundels:

Schatkamer van het geloof -
(sermones 1 - 50)

Van aangezicht tot aangezicht -
(sermones 51 - 94) 

Als korrels tussen kaf 
(sermones 94A -116 + 367) 

De weg komt naar u toe 
(sermones 117 - 147A + 368) 

Wijsheid van leerlingen  
(sermones 148 -150) 

Leven in hoop
(sermones 151 -162B) 

Geloof is het begin 
(sermones 162C - 183) 

De goede geur van Christus 
(sermones 272 - 299C)

Stratenmakers en brugwachters
(sermones 299D-335M)  

Geef mij te drinken
(Verhandelingen 1-23
Johannesevangelie) 

Brood om van te leven
(Verhandelingen 24-54
Johannesevangelie)


Bloemlezingen: 

Voedsel voor de ogen

Als licht in het hart (1)

Als lopend vuur (2)

Twintig preken / vert. Wijdeveld

Carthaagse preken / vert. Wijdeveld

Preken voor het volk / vert. Mohrmann

 

Tekstfragmenten
citaten Augustinus: 
 

Webarchief - Liturgisch jaar 

Webarchief - Thematisch 

Publicaties - Augustinus aan het woord 

Augustinus' leven - Citaten 

 

21 Mei 2019