Home
Augustijns Instituut Augustinus' Leven Augustinus' Werken Contact
zoeken
printen

Wat kunnen wij voor de doden doen?

Wat kunnen wij voor de doden doen? [De cura pro mortuis gerenda] / Aurelius Augustinus; vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door Jan den Boeft en Hans van Reisen. - Budel: Damon, november 2010; 3de gewijzigde druk. - ISBN: 978-94-6036-071-8, -  € 14,95
( 1ste druk : augustus 2004 ; 2de dr. 2007. - ISBN: 90-5573-550-7).  In de 3de druk zijn de eindnoten vervangen door voetnoten.
Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut - Studiesecretariaat.

[flaptekst] De liefdevolle verzorging van het stoffelijk overschot van een overledene is een natuurlijke neiging van normale mensen. De bijbel bevat ettelijke voorbeelden en gelovigen worden erdoor herinnerd aan de belofte van de lichamelijke opstanding. Dit impliceert niet dat begrafenisrituelen voor de overledene volstrekt onmisbaar zijn. Dan zouden mensen van wie het lichaam door allerlei omstandigheden niet begraven kan worden in het nadeel zijn. Overledenen zijn echter altijd in Gods handen. Voor een gelovige brengt zelfs totale vernietiging van zijn lichaam geen onherstelbaar nadeel met zich mee. Wat christenen kunnen en moeten doen is bidden voor een overledene. Dit gebed heeft effect wanneer de overledene een goed leven heeft geleid. In de tweede helft van het het geschrift bespreekt Augustinus een verwante materie. Mensen dromen dat overleden personen waardevolle aanwijzingen geven en ze denken dan dat er een dode is verschenen. Dat is een misverstand: we dromen immers ook over levenden die aanwijsbaar elders zijn, soms zelfs ver weg. In een droom ziet men slechts gedaanten die op de doden of levenden lijken.

Augustinus leefde van 354 tot 430 en was bijna veertig jaar lang bisschop van Hippo Regius aan de Noord-Afrikaanse kust. Omstreeks het jaar 423 schreef hij een mooie brief aan een bevriende collega. Eerder had die aan Augustinus enkele intrigerende kwesties voorgelegd, omdat hij door een weduwe dringend was verzocht haar overleden zoon op een bijzondere plek te laten begraven. Haar verzoek was gehonoreerd, maar de bezorgde medebisschop bleef toch met enkele vragen zitten en had behoefte aan ruggespraak met Augustinus.
In zijn reactie zoekt Augustinus antwoord op vier problemen:
    - Maakt het wat uit of je een gestorvene begraaft of cremeert? En zo ja, voor wie?
    - Wanneer je een overledene begraaft, maakt het dan enig verschil waar je dat doet? En zo ja, voor wie?
    - Heeft het zin om voor overledenen te bidden?
    - Wat moet je ervan denken wanneer een dierbare gestorvene in je dromen verschijnt? 

INHOUD
Inleiding 7
Begraven of cremeren 8
Aanleiding en inhoud van de brief 10
Dromen over doden 14
Bijbelgebruik en vertaalwijze 19
Beknopte literatuurlijst 22
Vertaling De cura pro mortuis gerenda 23
Lijst van gebruikte afkortingen 70
Personalia vertalers 71

In het licht van de herfst bezoeken talloze mensen op de kerkhoven de graven van hun geliefden. Zerken worden geschrobd, vazen met verse bloemen gevuld en in heel wat streken is het gebruik om het tanende daglicht te verzachten met een lichtje op het graf. En onderwijl denkt men aan de gestorvene of bidt men voor de overledene om eeuwige rust en vrede.
    Wie naast de zorg bij het graf en de aandacht voor de gestorvene deze herfsttijd ook eens wil kleuren met verdieping van het eigen geloof en inspiratie voor de eigen ziel, raden we aan om alleen of samen met anderen kennis te nemen van Wat kunnen wij voor de doden doen? een pastorale beschouwing van de bekende kerkvader Augustinus.

 

Links

De troostbrief aan de weduwe Proba, Epistula 263 > Zie : "Ween niet de dood is niets"
Lezing van dr. Thomas Quartier over (nieuwe vormen van) Liturgisch leven (o.a. over Allerzielen) maart 2013
Studiedag op 29 oktober 2012 georganiseerd door LUCE en het Augustijns Instituut
zie 'Nederland als rituele proeftuin 

       inkijkexemplaar vertaling

 voor citaten van Augustinus rond Allerzielen zie Liturgisch jaar > Allerzielen 

Augustinus over de waarde van een indrukwekkende begrafenis 

 

 

 Oude radio uitzendingen van Verum, bonum, pulchrum over Augustinus' De cura pro mortuis (2 november 2008) zijn te bestellen op www.beeldengeluid.nl 

 

kleiner A  -  A groter
Sitemap

 



Snel naar de preekbundels:

Schatkamer van het geloof -
(sermones 1 - 50)

Van aangezicht tot aangezicht -
(sermones 51 - 94) 

Als korrels tussen kaf 
(sermones 94A -116 + 367) 

De weg komt naar u toe 
(sermones 117 - 147A + 368) 

Wijsheid van leerlingen  
(sermones 148 -150) 

Leven in hoop
(sermones 151 -162B) 

Geloof is het begin 
(sermones 162C - 183) 

De goede geur van Christus 
(sermones 272 - 299C)

Stratenmakers en brugwachters
(sermones 299D-335M)  

Geef mij te drinken
(Verhandelingen 1-23
Johannesevangelie) 

Brood om van te leven
(Verhandelingen 24-54
Johannesevangelie)


Bloemlezingen: 

Voedsel voor de ogen

Als licht in het hart (1)

Als lopend vuur (2)

Twintig preken / vert. Wijdeveld

Carthaagse preken / vert. Wijdeveld

Preken voor het volk / vert. Mohrmann

 

Tekstfragmenten
citaten Augustinus: 
 

Webarchief - Liturgisch jaar 

Webarchief - Thematisch 

Publicaties - Augustinus aan het woord 

Augustinus' leven - Citaten 

 

21 Mei 2019